Ly nước cúng trên bàn thờ – Tấm lòng thuần khiết dâng Tổ tiên, Thần Phật mang ý nghĩa linh thiêng tối thượng!

Từ bao lâu nay, trên bàn thờ Gia tiên hay ban thờ Thần Tài, bàn thờ Phật không chỉ bày biện bát hương, hoa quả thờ cúng mà có cả những ly nước. Nhưng bạn có biết những ly nước này mang ý nghĩa gì không và đặt ly nước trên bàn làm sao cho đúng cách?

1. Ly nước cúng trên bàn thờ có ý nghĩa gì?

• Bày tỏ lòng cung kính: Ly nước là món đồ thờ dùng để đựng nước sạch hoặc rượu trên bàn thờ thể hiện lòng thảo kính của gia chủ. Con cháu dâng nước lên bàn thờ để thể hiện lòng tưởng nhớ, tôn trọng, thành kính đối với Thần linh, Gia tiên, Đức Phật. Các chén nước được đặt ngay ngắn vào ngai thể hiện sự tôn nghiêm, vững chắc.

• Tâm bình lặng: Nước còn được coi như những gì thuần khiết, trong sạch nhất, mang ý nghĩa tâm linh cao nên ly nước đặt trên bàn thờ còn mang ý nghĩa tâm lặng như nước, yên bình, thành tâm khi đứng trước các vị trưởng bối. Nhất là ly nước thờ Phật là trong sạch, phẳng lặng và thuần khiết. Mà dụng ý của Phật muốn nhắc nhớ chúng ta trong cuộc sống phải trong sạch, thanh tịnh như nước vậy. Không được có sự phân biệt sang – hèn, giàu – nghèo hay trí – ngu.

• Nước tượng trưng cho hành Thuỷ trên bàn thờ: Bàn thờ chuẩn phong thuỷ là bàn thờ được bài trí hài hòa đủ Ngũ hành (Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ). 

• May mắn, thu hút tài lộc: Nước là biểu tượng của nguồn sống, là trung tâm tái sinh. Cho nên kỷ nước đặt trên bàn thờ còn thể hiện sự tụ tài cũng như dòng chảy tài lộc mang đến vượng khí, may mắn cho gia đình. Bởi nước là cội nguồn cho sự sinh sôi nảy nở. Gia chủ dâng nước với sự mong về cầu hạnh phúc, con cháu đề huề, cuộc sống bình an. 

2. Cách đặt ly nước cúng trên bàn thờ

3. Trên bàn thờ nên đặt 3 ly nước hay 5 ly nước?

Ly nước cúng bàn thờ có thể dùng 3 ly hoặc 5 ly tuỳ thuộc vào kích thước bàn thờ lớn hay nhỏ, bộ vật phẩm thờ ít (tam sự) hay nhiều (ngũ sự) để bày biện cho phù hợp.
 

3.1 Bộ kỷ 3 chén

Bộ kỷ nước gồm 3 ly mang ý nghĩa ly ở giữa để dâng thần linh, hai ly bên cạnh để dâng tổ tiên nội ngoại cùng bà cô ông mãnh. Khi dâng kỷ nước 3 ly còn thể hiện sự hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ, cha mẹ mất con cái để tang 3 năm.

Bộ kỷ 3 chén nước trên bàn thờ để đựng nước, rượu hay trà, thông thường đựng nước vì đã có nậm rượu bên cạnh

Thêm nữa là các truyền thống thờ cúng của dân tộc được lưu truyền bằng những câu tục ngữ “ba đời bảy họ” mang ý nghĩa lòng biết ơn của con cháu tới tổ tiên của mình. Vì vậy có nhiều gia đình lựa chọn bày kỷ nước 3 ly trên bàn thờ.

 

3.2 Bộ kỷ 5 chén

Với kỷ nước gồm 5 ly thì 3 ly nước ở giữa dùng để bày tỏ lòng thành kính của gia chủ với thần linh còn 2 ly bên cạnh để dâng Gia tiên nội ngoại với lòng biết ơn vô bờ bến.

Bộ kỷ nước 5 chén thường tượng trưng cho Ngũ hành (Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ) hoặc Ngũ thường (Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín),… Bộ kỷ 5 chén nước thường được dùng với các bàn thờ kích thước lớn hoặc sử dụng cho bàn thờ Phật, Thánh kết hợp bàn thờ Gia tiên (bàn thờ tam cấp).

 

Cũng có câu hỏi đặt ra rằng 5 chén trên bàn thờ Gia tiên đựng gì vì số lượng chén nhiều. Câu trả lời cũng tương tự kỷ 3 ly là có thể đựng nước tinh khiết, rượu trắng hoặc chè tàu.

 

Việc lựa chọn bày kỷ nước 3 ly hay kỷ nước 5 ly lên bàn thờ đều đúng và không phạm phải điều kiêng kỵ. Tùy thuộc vào diện tích bàn thờ của gia chủ to hay nhỏ để đưa ra cách bài trí đồ thờ cúng làm sao cho hợp lý. 

4. Lưu ý khi đặt kỷ chén nước trên bàn thờ 

• Dùng thắp hương cúng Gia tiên hoặc tế thần có thể dùng kỷ 3 chén nước hoặc sử dụng 5 chén nước. Nếu không dùng thì hạ chén xuống, không nên để chén rỗng trên bàn thờ.

• Gia chủ có thể chọn loại kỷ nước khum tròn hoặc phân bậc, tuỳ thuộc vào gu thẩm mỹ của gia đình, miễn sao cho đồng bộ với các vật phẩm khác là được.

• Khi dâng lễ với bộ 3 chén thì chén ở giữa là rượu, chén thứ 2 là trà khô, chén thứ 3 là nước (hoặc cả 3 đều là nước). Nếu dùng 5 chén thì lần lượt là rượu, trà khô, nước, gạo, muối. Gạo, muối, trà sau khi lễ sẽ vãi đi. Tuy nhiên, chủ yếu ở bộ kỷ 3 chén hoặc 5 chén đều là sử dụng nước. 

• Không sử dụng ly đã bị nứt vỡ hoặc rạn để trên bàn thờ. Nếu có hiện tượng này cần thay bộ kỷ chén khác mới ngay lập tức.

• Chỉ nên đồng bộ màu sắc chén, không nên để lẫn màu chẳng hạn hai xanh một vàng,…

5. Một số thắc mắc thường gặp về ly nước cúng trên bàn thờ

– Loại nước nào được dùng trong thờ cúng?

• Với bàn thờ gia tiên, ban thờ Thần Tài, thần linh nói chung: Có thể bày thêm nước ngọt, đồ uống có ga, có màu sắc với hàm ý thể hiện sự may mắn. Nguyên nhân chủ yếu của việc dâng cúng này thể hiện cho quan niệm trần sao âm vậy.

• Với ban thờ Phật: Không nên sử dụng các loại nước có ga, có màu, các loại trà hoặc nước đã đun sôi trong thờ cúng Phật bởi nó biểu trưng cho sự không thanh tịnh, trong tâm có lẫn ô nhiễm. Với ban thờ Phật, tốt hơn cả là dùng nước tinh khiết.

– Nước cúng trên bàn thờ có uống được không?

Nước dùng để dâng lên ban thờ thường là loại tinh khiết, không lẫn tạp chất. Do đó, nước cúng trên bàn thờ hoàn toàn có thể uống được, không kể bất cứ là ban thờ nào, dù là nước đi lễ ở đình – chùa hay chỉ đơn giản là nước cúng trên bàn thờ Phật, bàn thờ gia tiên tại nhà.